Posts tonen met het label knäckebröd. Alle posts tonen
Posts tonen met het label knäckebröd. Alle posts tonen

11 oktober 2013

Zuurdesemknäckebröd

Als ik brood eet, dan het liefst uit eigen oven, home-made. Dat is lekker, gezond en zo kan ik zelf kiezen wat ik wel en niet in mijn brood wil hebben. Voorheen bakte ik vaak een oven vol brood dat ik vervolgens invroor. In plastic diepvrieszakken. Daar wilde ik vanaf.

Een van de manieren om geen plastic brood- of diepvrieszakken te gebruiken is om elke dag vers brood te bakken. Zoveel brood eten we echter niet, dus zullen we altijd brood moeten invriezen of weggooien. Bovendien kost het meer tijd om telkens een brood te bakken dan in een keer vier stuks. En maar een deel van de oven gebruiken is ook nog eens energieverspilling en niet goed voor zowel portemonnee als milieu.

Dus ging ik op zoek naar brood dat lang houdbaar is. De oplossing? Knäckebröd! Omdat er weinig vocht in zit, blijft dit brood lang goed. Ik heb het nu een aantal keer gebakken en het is een succes!

Omdat ik geen gist uit een plastic zakje wil gebruiken, gebruik ik zuurdesem en laat ik het deeg een nacht rijzen. Zo bak je je eigen zuurdesemknäckebröd:

Doe 1,5 deciliter zuurdesemcultuur in een grote schaal. Ik gebruik de schaal van mijn keukenmachine (Bosch MUM86R1).


Verwarm 2 deciliter water tot 37 graden Celsius. Voeg dit toe aan de zuurdesem. Voeg ook minstens 4 deciliter roggemeel (te koop bij o.a. Ekoplaza) toe. Kneed dit in de keukenmachine.


Rogge is nogal plakkerig. Om het deeg zo handelbaar mogelijk te maken, voeg ik net zolang roggemeel toe totdat het deeg tijdens het kneden niet meer aan de kom blijft plakken en het een geheel, een homp deeg wordt. Na het kneden ziet het deeg eruit zoals op de foto hieronder.


Laat het deeg een nacht rijzen. Ik laat het deeg in de kom liggen en leg er een schone theedoek over. Rijzen gaat beter als het een beetje warm is, daarom zet ik de kom in de buurt van het fornuis en/of oven (als we die gebruikt hebben) of op een matje op de grond bij het raam. Als het zonnig is, krijgt het deeg zo ook warmte om te rijzen.

Na een nacht rijzen, kneed je een theelepel zout door het deeg.


Verwarm de oven voor op 250 graden. Scheur een stuk bakpapier ter grootte van de maat van je bakplaat. Strooi wat tarwemeel op het bakpapier. Neem nu een handje deeg. Druk het plat op het bakpapier en strooi er wat tarwemeel op. Gebruik een deegroller om het deeg zo plat mogelijk te maken. Strooi extra tarwemeel als de deegroller aan het deeg blijft plakken en zorg dat er geen stukjes deeg aan de roller blijven plakken, want dit is plakkerig en dan krijg je gaten in je gerolde deeg.



Smeer met een kwast water op het uitgerold deeg en strooi er wat zaadjes op. Ik gebruik sesamzaad. Prik met een vork veel gaatjes in het deeg. Schuif het bakpapier (dus met het deeg erop) voorzichtig op een bakplaat. Bak het 5 minuten in de oven op 250 graden. 


Begin op een nieuw stuk bakpapier alvast met het rollen van het volgende bolletje deeg. Smeer dit in met water, strooi er zaadjes op en prik er gaatjes in. 

Haal na vijf minuten de bakplaat uit de oven. Neem een kaasschaaf of spatel en schuif deze voorzichtig onder het gebakken brood. Maak het brood voorzichtig los van het bakpapier. Leg het op een nieuw stuk bakpapier (wederom ter grootte van de maat van de bakplaat). Laat het gebruikte bakpapier afkoelen en gebruik het voor het rollen van nog een stuk brood.

Rol en bak zo al het deeg.

Het brood is na die vijf minuten in de oven nog slap omdat er nog veel vocht in zit. Als al het deeg vijf minuten op 250 graden in de oven is gebakken, verdeel je het gebakken brood over de bakplaat. Stapelen is prima. Ik gebruik ook het ovenrekje. Dat bedek ik met een stuk bakpapier. Zo verdeel ik het gebakken brood dus over twee platen.

Laat de oven afkoelen tot 100 graden. Doe de bakplaat (en eventueel het ovenrekje) met het gebakken brood terug in de oven. Laat het een uur bakken. 


Kijk na een uur of het brood klaar is. Het brood moet hard zijn. Als je het optilt moet het niet gaan hangen, het moet strak horizontaal blijven. Gaat het brood slap hangen, doe het brood dan terug in de oven. Soms helpt het om de onderste broden bovenop te leggen en visa versa. Ook kan het helpen om de platen van positie te wisselen. Kijk na nog een half uur of een uur op 100 graden of het brood klaar is. Breek het brood in kleinere stukken en doe het in een broodtrommel. 


Het resultaat is heerlijk home-made knäckebröd dat lang houdbaar is. In een (rvs) broodtrommel kun je het weken zo niet maanden (ik heb het dan al opgegeten) bewaren. Lekker met hummus, pindakaas of Ekoplaza sandwichspread.


21 juni 2013

Brood invriezen zonder plastic

Als ik brood bak, dan bak ik meestal een oven vol. Dat zijn in mijn geval vier broden. Na afkoelen, snijd ik elk brood in vier stukken en vries ik de boel in. In een diepvrieszak. Elke dag ontdooi ik een stuk.

Hoe bewaar ik mijn brood plasticvrij?

Beth Terry rolt haar brood in een doek. Vervolgens bewaart ze dit in een luchtdichte, plasticvrije trommel. Ze schrijft dat haar brood op deze manier tot twee weken goed blijft. Eerder bewaarde ik mijn brood ook in een broodtrommel. Maar het werd al vrij snel droog en hard. Misschien maakt de theedoek nog verschil. Ik ga morgen brood bakken, dus ik zou deze manier kunnen testen met een van de broden.

Een andere oplossing is om kleinere hoeveelheden te bakken. Ik doe meestal een dag of vier met een brood. Ik denk dat het makkelijk vier dagen lekker blijft. Wel betekent dit dat ik vaker moet bakken. En dat kost tijd en vooral ook energie voor het warm maken en warm houden van de oven. Met maar een brood in de oven wordt de warmte niet optimaal benut. Dat is zonde. En daarom ga ik niet voor deze oplossing.

Ik zou ook kunnen proberen het brood in een bak van roestvrijstaal in te vriezen. Ik heb helaas geen rvs bak die hoog genoeg is om hiervoor te gebruiken en ik wil liever geen nieuwe bak kopen.

Een andere, radicalere oplossing is om een soort brood te bakken dat lang houdbaar is buiten de vriezer. Om lang houdbaar te zijn, is het belangrijk dat er weinig vocht in het brood zit. Knäckebröd is zo'n soort brood. Ik heb een recept gevonden voor zuurdesemknäckebröd.

Toevallig heb ik gisteravond net zuurdesemdeeg gemaakt. Daar ga ik morgen brood mee bakken. Maar de volgende keer dat ik brood bak, ga ik dit recept knäckebröd testen. Knäckebröd kun je gewoon bewaren in een (brood)trommel. Die heb ik al. Mocht mijn trommel te klein blijken, dan kan ik vast een tweedehands exemplaar bij de kringloopwinkel of op Marktplaats vinden.